เช็กลิสต์ผลไม้บำรุงครรภ์: ทานอะไร? ชนิดไหนไม่ควรทาน?

สำหรับคุณแม่ที่ตั้งครรภ์ การเลือกทานผลไม้ที่เหมาะสมเป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้ร่างกายและทารกในครรภ์เจริญเติบโตอย่างสมดุลและปลอดภัยตามธรรมชาติ

หากคุณกำลังเป็นคุณแม่มือใหม่เรามีบทความที่น่าสนใจ : เคล็ดลับเตรียมเป็นคุณแม่มือใหม่ต้องรู้อะไรบ้าง ? รับมือยังไงดี ?

และในส่วนนี้เราจะแนะนำไอเท็มเกี่ยวกับผลไม้สำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ รวมถึงการเลือกทานผลไม้ที่เหมาะสม และผลไม้ที่ควรหลีกเลี่ยงในช่วงนี้

ผลไม้ที่เหมาะสำหรับคุณแม่บำรุงครรภ์

การรับประทานผลไม้เป็นส่วนสำคัญของการควบคุมอาหารในช่วงการตั้งครรภ์ เพื่อสุขภาพแม่และทารกในครรภ์ แต่ไม่ใช่ผลไม้ใด ๆ ก็ได้ ประกอบกับสารอาหารที่เหมาะสมสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์จะช่วยเสริมสร้างสุขภาพและประโยชน์ที่ดีต่อทั้งแม่และทารกในครรภ์

ผลไม้บำรุงครรภ์ที่เหมาะสำหรับคุณแม่

ชื่อผลไม้	สารอาหารที่สำคัญ	ประโยชน์ที่สำคัญ
กล้วย	คาร์โบไฮเดรต, โพแทสเซียม, วิตามินบี 6 และใยอาหาร	ให้พลังงาน ใยอาหารช่วยเรื่องการขับถ่าย และกินง่ายในช่วงที่แพ้ท้อง
ส้ม	วิตามินซี, โฟเลต (กรดโฟลิก) และใยอาหาร	วิตามินซีช่วยให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กจากอาหารได้ดีขึ้น และเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่สมดุล
แอปเปิ้ล	ใยอาหาร, วิตามินซี และน้ำ	ช่วยให้อิ่มนาน ช่วยระบบขับถ่าย และเป็นของว่างที่ดีกว่าขนมหวาน
ฝรั่ง	วิตามินซีสูง และใยอาหาร	ช่วยการดูดซึมธาตุเหล็ก ให้ความอิ่ม และมีน้ำตาลไม่สูงมาก

หน่วยงานสาธารณสุขอย่าง NHS แนะนำให้คุณแม่ตั้งครรภ์กินผักและผลไม้หลากหลายชนิดทุกวัน (ราว 5 ส่วนต่อวัน) ทั้งผลไม้สด แช่แข็ง หรืออบแห้ง โดยไม่จำเป็นต้องมีผลไม้วิเศษชนิดใดชนิดหนึ่ง ความหลากหลายและปริมาณที่พอดีสำคัญกว่า ส่วนวิตามินและกรดโฟลิกเสริมควรกินตามที่แพทย์สั่ง

ผลไม้ที่ควรหลีกเลี่ยงในการตั้งครรภ์

ผลไม้เกือบทุกชนิดคุณแม่ตั้งครรภ์กินได้ แต่มีบางกรณีที่ควรระวังหรือจำกัดปริมาณ ดังนี้ (อ่านเพิ่มเติม: ผลไม้ที่คนท้องห้ามทาน ชนิดไหนทานได้ ชนิดไหนไม่ควรทาน)

ผลไม้ / รูปแบบ	เหตุผลที่ควรระวัง
ผลไม้ที่ไม่ได้ล้าง หรือผลไม้หั่นทิ้งไว้นาน	อาจปนเปื้อนดิน เชื้อโรค หรือปรสิต ควรล้างให้สะอาดก่อนกินทุกครั้ง
น้ำผลไม้คั้นสดที่ไม่ผ่านการพาสเจอไรซ์	อาจมีเชื้อโรคปนเปื้อน ควรเลือกแบบพาสเจอไรซ์หรือกินผลไม้ทั้งผลแทน
ผลไม้หวานจัด เช่น ทุเรียน ลำไย ขนุน มะม่วงสุก	มีน้ำตาลสูง กินได้แต่ควรจำกัดปริมาณ โดยเฉพาะคุณแม่ที่น้ำหนักขึ้นเร็วหรือมีน้ำตาลในเลือดสูง
มะละกอดิบหรือห่าม	มียางมะละกอ หลายแหล่งแนะนำให้เลี่ยงระหว่างตั้งครรภ์ ส่วนมะละกอสุกกินได้ตามปกติ
ผลไม้รสเปรี้ยวจัด เช่น มะนาว ส้มเปรี้ยว	ไม่ได้อันตราย แต่อาจทำให้แสบร้อนกลางอกในคุณแม่ที่มีกรดไหลย้อน ควรกินแต่พอดี
ผลไม้ดอง แช่อิ่ม หรือผลไม้กระป๋องในน้ำเชื่อม	มีน้ำตาลหรือเกลือสูง ควรกินนาน ๆ ครั้ง

ไม่ว่าจะเป็นผลไม้ใด ก็ควรรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม หากคุณแม่มีอาการไม่สบายหรือผิดปกติหลังทานผลไม้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อขอคำแนะนำ

ผลไม้บำรุงครรภ์สำหรับแม่ที่มีน้ำตาลในเลือดสูง

ถ้าคุณแม่ตั้งครรภ์มีน้ำตาลในเลือดสูง คุณอาจต้องควบคุมการกินผักผลไม้และอาหารที่มีประโยชน์เพื่อช่วยลดระดับน้ำตาลในร่างกายของคุณแม่ตั้งครรภ์ ดังนั้น เราแนะนำผลไม้หลายชนิดที่เหมาะสำหรับคุณแม่ที่มีน้ำตาลในเลือดสูง ดังนี้

• ผลไม้น้ำตาลไม่สูงมาก กินได้บ่อยกว่า: สตรอว์เบอร์รี่ ฝรั่ง แอปเปิ้ล ส้ม ชมพู่ แก้วมังกร
• ผลไม้น้ำตาลสูง ควรจำกัดปริมาณ: ทุเรียน ลำไย ขนุน มะม่วงสุก มังคุด องุ่น และกล้วยที่สุกงอม

เคล็ดลับคือกินผลไม้สดทั้งผลแทนน้ำผลไม้ แบ่งกินทีละน้อยในแต่ละมื้อแทนการกินครั้งละมาก ๆ และกินคู่กับอาหารที่มีโปรตีนหรือใยอาหาร คุณแม่ที่มีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารเรื่องปริมาณผลไม้ที่เหมาะกับตัวเองก่อนเสมอ (อ่านเพิ่มเติม: 7 ภาวะแทรกซ้อนที่คุณแม่ขณะตั้งครรภ์ควรรู้)

การเลือกผลไม้บำรุงครรภ์สำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์

หลักง่าย ๆ ในการเลือกผลไม้บำรุงครรภ์คือเน้นความหลากหลายและหลายสี เพราะผลไม้แต่ละชนิดมีวิตามิน แร่ธาตุ และใยอาหารต่างกัน ผลไม้ไทยตามฤดูกาลหาง่าย ราคาไม่แพง และสดใหม่ เช่น ฝรั่ง ส้ม มะละกอสุก แก้วมังกร ชมพู่ และกล้วยน้ำว้า

• เลือกผลไม้สด ไม่มีรอยช้ำ แตก หรือเน่า
• กินผลไม้ทั้งผลแทนน้ำผลไม้ เพื่อให้ได้ใยอาหารและไม่ได้น้ำตาลมากเกินไป
• ผลไม้แช่แข็งหรืออบแห้งแบบไม่เติมน้ำตาลก็ใช้ได้ แต่ผลไม้อบแห้งควรกินปริมาณน้อย
• ล้างผลไม้ด้วยน้ำสะอาดไหลผ่านก่อนปอกหรือหั่นทุกครั้ง

ผลไม้ที่ช่วยในการควบคุมความอ้วนของคุณแม่ตั้งครรภ์

การควบคุมน้ำหนักในช่วงการตั้งครรภ์เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงต่อการแทรกซ้อนและปัญหาสุขภาพที่อาจเกิดขึ้น เลือกผลไม้ที่เหมาะสมสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ช่วยในการควบคุมน้ำหนักของแม่และส่งเสริมการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์

ผลไม้ที่ช่วยคุมน้ำหนักระหว่างตั้งครรภ์

ช่วงตั้งครรภ์ไม่ควรอดอาหารเพื่อลดน้ำหนัก แต่ควรให้น้ำหนักเพิ่มขึ้นตามเกณฑ์ที่แพทย์แนะนำ ผลไม้ที่มีใยอาหารและน้ำสูงช่วยให้อิ่มนานและใช้แทนขนมหวานได้

ชื่อผลไม้	ประโยชน์
แอปเปิ้ล	ใยอาหารช่วยให้อิ่มนาน
ส้ม	มีน้ำและใยอาหาร ใช้เป็นของว่างแทนขนมหวานได้
กีวี่	มีใยอาหารและวิตามินซี ช่วยเรื่องการขับถ่าย
ฝรั่ง	ใยอาหารสูง น้ำตาลไม่สูงมาก

ส่วนผลไม้หวานจัด เช่น ทุเรียน ขนุน ลำไย และมังคุด กินได้แต่ควรจำกัดปริมาณ เพราะให้พลังงานและน้ำตาลสูง ดูไอเดียเมนูเพิ่มเติมได้ที่ 5 เมนูอาหารคนท้อง ควบคุมน้ำหนัก

ผลไม้ที่ช่วยในการบำรุงผิวพรรณของคุณแม่ตั้งครรภ์

ผิวพรรณของคุณแม่ตั้งครรภ์เปลี่ยนแปลงไปตามช่วงการตั้งครรภ์และควรรักษาระบบภูมิคุ้มกันในระดับที่ดี เพื่อช่วยบำรุงผิวพรรณในระยะเวลานี้ คุณแม่ควรรับประโยชน์จากคุณค่าทางโภชนาการของผลไม้รวมถึงวิตามินและแร่ธาตุต่างๆ ดังนี้

ชื่อผลไม้	สารอาหารที่จำเป็น	ประโยชน์สำหรับผิวพรรณ
ผลส้ม	วิตามิน C, แคลเซียม	ช่วยสร้างคอลลาเจนและลดเลือนริ้วรอย
ผลมะม่วง	วิตามิน A, C, E, แคลเซียม, โพแทสเซียม	ช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันของผิวพรรณ

หมายเหตุ: ควรรับประโยชน์จากผลไม้ที่สดและสุกแก่อย่างเหมาะสม อ่านเพิ่มเติม: 5 อาหารบำรุงผิวสำหรับคนท้อง

ผลไม้ที่เสี่ยงต่อการเป็นแพ้และภูมิแพ้

คนส่วนใหญ่ไม่แพ้ผลไม้ แต่บางคนอาจแพ้ผลไม้บางชนิดได้ เช่น กีวี่ สับปะรด หรือมะม่วง ซึ่งอาจมีอาการคันปาก ปากบวม ผื่น หรือปวดท้อง การแพ้ผลไม้ขึ้นกับแต่ละบุคคล ไม่ได้มีผลไม้ชนิดใดที่คนท้องทุกคนต้องงด

• ถ้าเคยแพ้ผลไม้ชนิดใดมาก่อน ให้หลีกเลี่ยงต่อไประหว่างตั้งครรภ์
• ถ้ามีอาการหลังกิน เช่น ปากหรือคอบวม หายใจลำบาก ให้รีบไปโรงพยาบาลหรือโทร 1669

หากคุณแม่มีประวัติภูมิแพ้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนที่จะลองผลไม้ชนิดใหม่

ความสะอาดของผลไม้ที่คนท้องต้องใส่ใจ

ความเสี่ยงที่แท้จริงจากผลไม้ระหว่างตั้งครรภ์มักไม่ได้มาจากชนิดของผลไม้ แต่มาจากความสะอาด เพราะดินหรือสิ่งปนเปื้อนบนเปลือกอาจมีเชื้อโรคหรือปรสิต NHS จึงแนะนำให้ล้างผักและผลไม้ให้สะอาดก่อนกิน

• ล้างผลไม้ด้วยน้ำสะอาดไหลผ่าน แม้จะเป็นผลไม้ที่ต้องปอกเปลือก
• ตัดส่วนที่ช้ำหรือเน่าทิ้ง และเก็บผลไม้ที่หั่นแล้วไว้ในตู้เย็น
• ล้างมือ มีด และเขียงก่อนและหลังเตรียมผลไม้
• เลือกน้ำผลไม้ที่ผ่านการพาสเจอไรซ์

การเตรียมอาหารจากผลไม้สำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์

การรับประทานผลไม้เป็นส่วนสำคัญในการดูแลสุขภาพของคุณแม่และทารกในครรภ์ ผลไม้สามารถทำเป็นอาหารได้หลากหลายแบบ นอกจากนั้นยังสามารถนำไปใช้เป็นส่วนผสมของอาหารต่าง ๆ อีกด้วย

การเลือกผลไม้

เลือกผลไม้ที่สดใหม่และไม่มีรอยแตกหรือเน่า ผลไม้ตามฤดูกาลมักสดและมีรสชาติดีที่สุด

การเตรียมผลไม้

ผลไม้ส่วนใหญ่กินสดได้ทันทีหลังล้างและปอก หรือทำเป็นสลัดผลไม้ โยเกิร์ตใส่ผลไม้ สมูทตี้ที่ไม่เติมน้ำตาล หรือใส่ในข้าวโอ๊ตยามเช้าก็ได้ หลีกเลี่ยงการราดน้ำเชื่อม นมข้นหวาน หรือจิ้มพริกเกลือที่มีน้ำตาลและเกลือมาก

FAQs

ผลไม้ที่ควรระวังในช่วงการตั้งครรภ์มีอะไรบ้าง?

ผลไม้ส่วนใหญ่กินได้ แต่ควรจำกัดปริมาณผลไม้หวานจัด เช่น ทุเรียน ลำไย ขนุน และมะม่วงสุก เลี่ยงมะละกอดิบ น้ำผลไม้ที่ไม่ผ่านการพาสเจอไรซ์ และผลไม้ที่ไม่ได้ล้าง

เตรียมผลไม้ให้คนท้องกินอย่างไรให้ปลอดภัย?

เลือกผลไม้ที่สด ไม่ช้ำ ล้างด้วยน้ำสะอาดไหลผ่านก่อนปอกหรือหั่น กินเป็นผลไม้สดทั้งผลหรือสลัดผลไม้ และเก็บส่วนที่หั่นแล้วในตู้เย็น

คนท้องที่มีน้ำตาลในเลือดสูงกินผลไม้ได้ไหม?

กินได้ โดยเลือกผลไม้ที่น้ำตาลไม่สูงมาก เช่น ฝรั่ง ส้ม แอปเปิ้ล หรือสตรอว์เบอร์รี่ แบ่งกินทีละน้อย และปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารเรื่องปริมาณที่เหมาะสม