สำหรับคนท้องที่กำลังประสบปัญหา "ปวดเมื่อย" แล้วต้องการไปนวด แต่ลังเลอยู่ว่าคนตั้งครรภ์สามารถไปนวดได้หรือไม่?? คำถามคาใจนี้จะหมดไป บทความนี้จึงรวบรวมคำตอบเพื่อไขข้อสงสัยนี้
สามารถอ่านข้อมูลจากผู้ประสบเหตุจริงๆจาก Pantip เพิ่มเติมได้ที่นี่
เพราะอะไร ทำไมคนท้องถึงปวดเมื่อย ?
ระหว่างตั้งครรภ์ ร่างกายสร้างฮอร์โมนหลายชนิดเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะฮอร์โมนรีแลกซิน (relaxin) ที่ทำให้เส้นเอ็นรอบข้อต่อนุ่มและยืดหยุ่นขึ้นเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการคลอด ตามข้อมูลของ NHS ร่วมกับน้ำหนักครรภ์ที่เพิ่มขึ้นและจุดศูนย์ถ่วงที่เปลี่ยนไป ทำให้คุณแม่ปวดหลัง ปวดสะโพก และเมื่อยล้าได้ง่าย (อ่านเพิ่มเติม: วิธีแก้อาการคนท้องปวดหลัง)
คนท้องนวดได้ไหม ?
ผู้เชี่ยวชาญหลายแห่งแนะนำให้เลี่ยงการนวดในช่วง 3 เดือนแรก เพราะเป็นช่วงที่การแท้งเกิดขึ้นได้บ่อยที่สุดตามธรรมชาติ และร่างกายคุณแม่ยังปรับตัวอยู่ เมื่ออายุครรภ์ 6 เดือนขึ้นไปควรนวดอย่างระมัดระวัง เพราะมดลูกที่ใหญ่ขึ้นอาจกดทับเส้นเลือดใหญ่เมื่อคุณแม่นอนหงายราบนาน ๆ ทำให้หน้ามืดได้ จึงควรนวดในท่านอนตะแคงหรือนั่งพิง
ข้อควรระวัง: ก่อนนวดควรปรึกษาแพทย์ที่ฝากครรภ์ทุกครั้ง โดยเฉพาะคุณแม่ที่มีภาวะครรภ์เสี่ยงสูง เลือดออกทางช่องคลอด ความดันโลหิตสูง หรือรกเกาะต่ำ และควรเลือกนักนวดที่ผ่านการอบรมการนวดสำหรับคนท้องโดยเฉพาะ หากระหว่างนวดมีอาการเจ็บท้อง ท้องแข็งถี่ หรือเวียนศีรษะ ให้หยุดนวดทันทีและพบแพทย์
นวดแบบไหนได้บ้าง ?
การนวดแบบ "สวีดิช" (Swedish Massage) ถูกยกย่องเป็นทางเลือกที่ยอมรับในการบรรเทาอาการปวดเมื่อยและอาการความไม่สบายในผู้ที่ตั้งครรภ์ นวดแบบนี้เน้นการผ่อนคลายกล้ามเนื้อโดยไม่มีการกดหรือรีดเส้นกล้ามเนื้อ นอกจากนี้ยังช่วยลดอาการบวม, ความเครียด, และภาวะซึมเศร้าที่สามารถเกิดขึ้นในระหว่างการตั้งครรภ์ การนวดแบบสวีดิชช่วยให้ผู้ตั้งครรภ์รู้สึกสบายและช่วยผ่อนคลายอย่างปลอดภัยและสะดวกสบาย ส่วนประโยชน์อื่น ๆ รวมถึงการช่วยลดอาการครรภ์คันของผู้ตั้งครรภ์และเพิ่มคุณภาพของการนอนหลับขณะตั้งครรภ์
บริเวณที่ควรหลีกเลี่ยง
- บริเวณหน้าท้อง: ควรหลีกเลี่ยงการนวดหรือกดบริเวณหน้าท้อง เพื่อไม่ให้เกิดแรงกดต่อมดลูกและทารกในครรภ์ ถ้าต้องการทาครีมหรือน้ำมันที่ท้อง ให้ลูบเบา ๆ ด้วยตัวเอง
- บริเวณขา: ไม่ควรนวดกดลึกหรือรีดแรง ๆ บริเวณน่องและต้นขา เพราะคนท้องมีโอกาสเกิดลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำได้มากกว่าปกติ หากขาบวมข้างเดียว แดง ร้อน หรือปวด ห้ามนวดและควรพบแพทย์ทันที
- บริเวณเท้าและข้อเท้า: ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าการนวดเท้าทำให้แท้ง แต่เพื่อความปลอดภัยควรเลี่ยงการกดจุดแรง ๆ ที่ข้อเท้าและเท้า และใช้การนวดเบา ๆ เพื่อลดอาการบวมแทน
วิธีการผ่อนคลายความเมื่อยของคุณแม่
- การอาบน้ำอุ่น: การอาบน้ำอุ่น (ไม่ร้อนจัด) สามารถช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อและบรรเทาความเมื่อย
- การจัดท่าทาง: นั่งหลังตรงมีพนักพิง ยกของโดยย่อเข่าแทนการก้มหลัง และสวมรองเท้าส้นเตี้ย ดู 5 ท่านั่งที่คนท้องไม่ควรทำ
- การนอนหลับ: การนอนหลับเป็นสิ่งสำคัญในการรักษาความสบายและความสุขของคนท้อง ช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ควรนอนตะแคงและใช้หมอนรองหลังหรือหว่างขา (อ่านเพิ่มเติม: คนท้องนอนไม่หลับ)
- การกินอาหารที่ดี: ควรรับประทานอาหารที่เหมาะสมและมีโภชนาการครบถ้วนเพื่อรักษาพลังงานและสุขภาพของคุณแม่
สรุปแล้ว คุณแม่ที่ตั้งครรภ์ในอายุครรภ์ที่ปลอดภัย สามารถนวดเพื่อผ่อนคลายได้เมื่อแพทย์ไม่ได้ห้าม โดยเลือกนักนวดที่ผ่านการอบรมนวดคนท้อง และหลีกเลี่ยงบริเวณที่สำคัญ เพื่อความปลอดภัยของลูกน้อยในท้อง แต่ถ้าการนวดคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์ อาจมีความเสี่ยง ก็มีวิธีการผ่อนคลายความเมื่อยที่ไม่ต้องนวด และคุณแม่มือใหม่ สามารถดูทริคการเลี้ยงลูกน้อย เพิ่มเติมได้ที่นี่