อาการหนาวสั่นหลังคลอด คืออะไร?
อาการหนาวสั่นหลังคลอดเป็นอาการที่ส่งผลจากการร่างกายปรับตัวหลังคลอดเพื่อเข้าสู่สภาวะปกติหลังจากกระบวนการคลอดเสร็จสิ้น อาการนี้มักจะเกิดขึ้นโดยเฉพาะในช่วงเวลาหลังคลอดเริ่มต้นประมาณ 1-2 ชั่วโมงแรก แต่บางครั้งอาจเกิดขึ้นได้ในช่วงเวลาหลังจากนั้นอีกด้วย สาเหตุที่แท้จริงยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับการที่ร่างกายสูญเสียความร้อนและของเหลว ร่วมกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนหลังคลอด อาการนี้พบได้ทั้งในคุณแม่ที่คลอดธรรมชาติและผ่าคลอด ตามข้อมูลของ Cleveland Clinic
อาการหนาวสั่นหลังคลอดมักจะมีลักษณะเป็นการสั่นของร่างกายโดยไม่สามารถควบคุมได้ และมักจะเป็นช่วงเวลาสั้น ๆ อาจประสบกับอาการเหนื่อยหรืออ่อนเพลียร่วมด้วย หลังจากนั้น ส่วนมากแล้วอาการจะหายไปเองเมื่อร่างกายปรับตัวให้กลับคืนสู่สภาวะปกติ และนอกจากอาการหนาวสั่นยังมีอาการอย่างอื่นร่วมด้วย อย่างการซึมเศร้าหลังคลอด
สาเหตุของอาการหนาวหลังคลอด
อาการหนาวสั่นหลังคลอดหรือ Postpartum chills อาจเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุทั้งทางร่างกายและทางสภาพแวดล้อม และคือบางสาเหตุที่อาจส่งผลให้เกิดอาการหนาวหลังคลอด :
- การสูญเสียความอุ่นจากร่างกาย: ร่างกายของผู้หญิงหลังคลอดอาจจะสูญเสียความอุ่นจากการใช้พลังงานในระหว่างการทำคลอดนอกจากนี้ การสูญเสียเลือดและของเหลวอื่นๆ ในกระแสเลือดทำให้ร่างกายลดอุณหภูมิได้
- การทำงานของฮอร์โมน: การเปลี่ยนแปลงในระดับฮอร์โมนหลังคลอด เช่น ฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการผลิตนม อาจมีผลทำให้ร่างกายรู้สึกหนาว
- การสูญเสียเลือด: การทำคลอดมักจะทำให้เกิดการสูญเสียเลือดมาก ซึ่งสามารถทำให้ร่างกายลดอุณหภูมิ
- การเหน็ดเหนื่อยจากการคลอด: เพราะร่างกายจะนำแรงทั้งหมดไปใช้กับการคลอดธรรมชาติ ซึ่งเป็นการใช้เรี่ยวแรงอย่างมาก
- ยาและสารน้ำระหว่างคลอด: คุณแม่บางคนอาจหนาวสั่นมากขึ้นหลังได้รับยาชาเข้าช่องไขสันหลังหรือสารน้ำทางหลอดเลือดระหว่างคลอด ซึ่งมักหายได้เองในเวลาไม่นาน
อาการหนาวแบบไหนที่ต้องรีบพบแพทย์
อาการหนาวสั่นที่เกิดในช่วงไม่กี่ชั่วโมงแรกหลังคลอดและหายไปเองมักไม่อันตราย แต่ควรแจ้งแพทย์หรือพยาบาลทุกครั้งที่หนาวสั่น เพื่อให้วัดไข้ และควรรีบไปพบแพทย์ทันทีหากมีอาการต่อไปนี้
- มีไข้ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป หรือหนาวสั่นร่วมกับปวดเมื่อยตัวคล้ายเป็นไข้หวัดใหญ่
- หนาวสั่นเกิดขึ้นหลังคลอดไปแล้วหลายวัน หรือเป็นซ้ำ ๆ
- น้ำคาวปลามีกลิ่นเหม็น เลือดออกมากผิดปกติ หรือปวดท้องน้อยมาก
- แผลผ่าคลอดหรือแผลฝีเย็บบวมแดง มีหนอง หรือเจ็บมากขึ้น
- เต้านมบวมแดง ร้อน เจ็บ ร่วมกับมีไข้
- หัวใจเต้นเร็ว หายใจเร็ว สับสน หรือรู้สึกไม่สบายมากขึ้นอย่างรวดเร็ว
ข้อควรระวัง: ไข้ร่วมกับหนาวสั่นหลังคลอดอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อ ซึ่งบางครั้งลุกลามเป็นภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดได้รวดเร็ว (ดูข้อมูลจาก NHS) หากอาการรุนแรงให้โทร 1669 ทันที อ่านเพิ่มเติมเรื่องภาวะหลังคลอดที่คุณแม่ควรรับมือ
วิธีการรับมืออาการหนาวหลังคลอด
การรับมือกับอาการหนาวหลังคลอดเป็นสิ่งที่สำคัญเพื่อให้คุณแม่และร่างกายฟื้นตัวได้ดีขึ้นหลังจากการคลอด นี่คือวิธีการรับมืออาการหนาวหลังคลอด :
ใส่เสื้อผ้าอุ่น: ใส่เสื้อผ้าที่อุ่นเพียงพอเพื่อรักษาความอบอุ่นในร่างกาย เลือกเสื้อผ้าที่ทำจากวัสดุนุ่ม ระบายอากาศได้ดี และไม่ทำให้ร้อนมากเกินไป ห่มผ้าห่มอุ่น ๆ และดื่มเครื่องดื่มอุ่นได้
รักษาอุณหภูมิห้อง: ให้แน่ใจว่าห้องนอนมีอุณหภูมิที่สบาย ไม่ควรให้ห้องนอนเย็นเกินไป
รับประทานอาหารที่มีพลังงาน: การรับประทานอาหารที่มีพลังงานเพียงพอจะช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้เร็วขึ้น
ออกกำลังกายเบาๆ: การทำกิจกรรมทางกายเบาๆ เช่นการเดินเล่นหรือยืดเหยียดช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและช่วยให้ร่างกายรู้สึกอุ่นขึ้น เมื่อแพทย์อนุญาตแล้วสามารถเริ่มท่าออกกำลังกายหลังคลอดที่ปลอดภัยได้
รับการดูแลจากบุคคลที่ใกล้ชิด: การมีความสนใจและการดูแลจากคนในครอบครัวหรือผู้ดูแลสามารถช่วยในการรับมือกับอาการหนาวได้
"การอยู่ไฟ" ช่วยได้หรือไม่ ?
การอยู่ไฟ อาจช่วยเพิ่มความอุ่นให้กับร่างกายและลดความไม่สบายจากอาการหนาวหลังคลอดได้บ้าง การอยู่ใกล้ไฟอาจช่วยให้ร่างกายรู้สึกอุ่นขึ้นและลดอาการหนาวได้ชั่วขณะ แต่ควรระมัดระวังเพื่อป้องกันการไหม้หรือการบาดเจ็บจากการมีอุณหภูมิสูงเกินไป อย่างไรก็ตาม การอยู่ใกล้ไฟไม่ควรถือเป็นวิธีการหลักในการรับมือกับอาการหนาวหลังคลอด เนื่องจากอาจมีความเสี่ยงต่อความปลอดภัยและสุขภาพได้ การใช้เสื้อผ้าอุ่นและการรักษาอุณหภูมิห้องเป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพมากกว่าในการป้องกันอาการหนาวหลังคลอดทั้งหมด
โภชนาการสำหรับคุณแม่หลังคลอด
หลังจากคลอดลูก เป็นสิ่งสำคัญที่คุณแม่ต้องใส่ใจในเรื่องการดูแลโภชนาการ เนื่องจากโภชนาการหลังคลอดมีความสำคัญอย่างมากกับสุขภาพของคุณแม่และการฟื้นตัวของร่างกายหลังคลอด
อาหารที่คุณแม่รับประทานหลังคลอดจะช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานของร่างกาย บำรุงเนื้อเยื่อ และเร่งการฟื้นตัว ดังนั้น การบริโภคอาหารที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ควรพึ่งพา
| ประเภทอาหาร | อาหารที่เหมาะสมหลังคลอด | ประโยชน์ของอาหาร |
|---|---|---|
| ผักและผลไม้ | ผักใบเขียว ผักและผลไม้หลากสี ล้างให้สะอาด | ให้วิตามิน แร่ธาตุ และใยอาหาร ช่วยการขับถ่าย |
| โปรตีน | ไก่ ปลา หมู ไข่ เต้าหู้ ถั่วเหลือง ถั่วลิสง | ช่วยซ่อมแซมแผลและเนื้อเยื่อที่สึกหรอจากการคลอด |
| คาร์โบไฮเดรต | ข้าวกล้อง ข้าวโพด มันเทศ ขนมปังโฮลวีท | ให้พลังงาน ช่วยให้ร่างกายอบอุ่นและมีแรงดูแลลูก |
| ไขมันดีและแคลเซียม | ปลาที่มีไขมัน เช่น แซลมอน ปลาทู ไข่ นม โยเกิร์ต | มีโอเมก้า 3 ช่วยพัฒนาระบบประสาทของลูกผ่านน้ำนม และแคลเซียมบำรุงกระดูก |
สรุป
หนาวหลังคลอดเป็นอาการที่สามารถเกิดขึ้นได้หลังคลอด เมื่อร่างกายของคุณแม่ต้องการเวลาในการฟื้นตัวและกลับคืนสู่สภาพปกติหลังจากการคลอด สาเหตุสำคัญที่ทำให้คุณแม่มีอาการหนาวหลังคลอด ได้แก่ การสูญเสียความร้อนและของเหลวระหว่างคลอด การเปลี่ยนแปลงในระดับฮอร์โมน และความเหนื่อยล้าของร่างกาย อาการมักหายเองภายในไม่นาน แต่หากหนาวสั่นร่วมกับมีไข้ ควรรีบพบแพทย์ เพื่อการฟื้นตัวที่ดีหลังคลอด คุณแม่ควรให้ความสำคัญกับการบริโภคอาหารที่ประกอบไปด้วยโปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมันที่ดีสำหรับการฟื้นตัว นอกจากนี้คุณแม่ยังควรหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป อาหารหวาน และอาหารที่มีความเค็มสูง เพื่อรักษาสุขภาพที่ดีของคุณแม่หลังคลอด
การออกกำลังกายหลังคลอดมีประโยชน์มากเพราะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและสร้างความสดชื่นให้กับร่างกาย ทำให้คุณแม่มีพลังงานมากขึ้นและรู้สึกดีกับตัวเอง การออกกำลังกายหลังคลอดโดยเฉพาะการเดินเป็นตัวเลือกที่เหมาะสมและปลอดภัย อย่างไรก็ตามคุณแม่ควรปฏิบัติตามคำแนะนำจากแพทย์หรือผู้ให้คำปรึกษาด้านสุขภาพก่อนที่จะเริ่มออกกำลังกายหลังคลอดเพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
อาการหนาวสั่นหลังคลอด คืออะไร?อาการหนาวสั่นหลังคลอดคือการรู้สึกหนาวและสั่นสะเทือนของร่างกายหลังคลอด มักเกิดขึ้นในช่วงเวลาหลังคลอดแรกๆ และมักจะหายเองไปเมื่อร่างกายปรับตัวเข้าสู่สภาวะปกติ สิ่งที่สำคัญคือให้แม่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่อุ่นและสบายตัว เพื่อช่วยลดอาการหนาวสั่นและให้ความสบายใจแก่แม่ที่ให้การดูแลอย่างเหมาะสมในช่วงเวลาหลังคลอด
สาเหตุของอาการหนาวหลังคลอดอาการหนาวหลังคลอดอาจเกิดจากการสูญเสียความอุ่นของร่างกายและการเสียน้ำหลังคลอด โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่ร่างกายกำลังปรับตัวใหม่หลังจากการคลอด การปรับตัวของร่างกายเพื่อกลับคืนสู่สภาวะปกติอาจทำให้รู้สึกหนาวได้ เพิ่มเติมที่การสูญเสียเลือดและน้ำหลังคลอดยังสามารถทำให้เกิดความหนาวได้อีกด้วย
"การอยู่ไฟ" ช่วยได้หรือไม่ ?การอยู่ใกล้ไฟอาจช่วยให้ร่างกายรู้สึกอุ่นขึ้นและลดอาการหนาวชั่วคราว แต่ควรระมัดระวังเพื่อป้องกันอุบัติเหตุจากการมีอุณหภูมิสูงเกินไป การใช้เสื้อผ้าอุ่นและการรักษาอุณหภูมิห้องเป็นวิธีการที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากกว่าในการรับมือกับอาการหนาวหลังคลอด