คนท้องอ่อน ห้ามกินอะไร ไม่ควรกินอะไร ?

สำหรับคนท้องอ่อนที่กำลังคาดหวังให้ลูกน้อยเจริญเติบโตอย่างแข็งแรง การเลือกอาหารที่เหมาะสมเป็นสิ่งสำคัญเพื่อปกป้องความปลอดภัยของคุณ และลูกน้อยที่กำลังเจริญเติบโตอยู่ในครรภ์

ในส่วนนี้เราจะพูดถึงอาหารที่คนท้องอ่อน ห้ามกินอะไร และควรหลีกเลี่ยงอาหารแบบไหนเพื่อปกป้องความปลอดภัยของมารดาและลูกน้อย

บทความแนะนำ : คนท้องกินอะไรให้ลูกขาว 5 อาหารบำรุงผิว กินตามไม่มีผิดหวัง

คนท้องอ่อน ห้ามกินอะไรบ้าง ?

1. อาหารที่คุณแม่แพ้

คนท้องแพ้อาหาร หรือมีประวัติแพ้อาหาร จะต้องระมัดระวังเพิ่มเติมในการเลือกและรับประทานอาหาร โดยควรหลีกเลี่ยงอาหารที่เป็นสาเหตุของอาการแพ้ที่รู้จัก รวมถึงอาหารที่อาจมีโอกาสเป็นสาเหตุของอาการแพ้ด้วย เช่น:

1. อาหารทะเล : คนท้องที่แพ้อาหารทะเล หากทานเข้าไปอาจทำให้เกิดอาการแพ้กำเริบ เช่น กุ้ง, ปู, หอย, และอื่นๆ ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่คุณแม่ท้องอ่อนแพ้ 

2. อาหารที่มีถั่ว : คนท้องแพ้อาหารอาจมีปัญหากับถั่ว เช่น ถั่วเขียว, ถั่วเหลือง, ถั่วลิสง, และผลิตภัณฑ์ที่ทำจากถั่ว เช่น เนยถั่ว และนมถั่วเหลือง

3. อาหารที่มีนม หรือโปรตีน : คนท้องแพ้อาหารที่มีแพ้นมหรือแพ้โปรตีนนมควรหลีกเลี่ยงการรับประทานนมและผลิตภัณฑ์นม เช่น นมวัว นมแพะ ชีส และเนย

4. อาหารที่มีเครื่องปรุงรส: อาหารที่มีเครื่องปรุงรส หรือผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมเครื่องปรุงรสอาจประกอบไปด้วยสารที่เป็นสาเหตุของอาการแพ้ เช่น น้ำจิ้ม, ซอส, และเครื่องปรุงรสต่างๆ.

หากคุณแม่มีอาการแพ้รุนแรง เช่น หายใจลำบาก ปากหรือคอบวม ผื่นขึ้นทั้งตัว อาจทำให้ร่างกายขาดออกซิเจนและส่งผลต่อทารกในครรภ์ได้ จึงควรหลีกเลี่ยงอาหารที่รู้ว่าแพ้อย่างเคร่งครัด อ่านฉลากส่วนประกอบทุกครั้ง และหากเกิดอาการแพ้รุนแรงให้รีบไปโรงพยาบาลหรือโทร 1669

ทั้งนี้ คนท้องที่ไม่ได้แพ้อาหารเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องงดอาหารทะเล ถั่ว หรือนม เพราะเป็นแหล่งโปรตีน แคลเซียม และสารอาหารสำคัญ การงดอาหารเองโดยไม่จำเป็นอาจทำให้ขาดสารอาหาร ควรปรึกษาแพทย์และนักโภชนาการเพื่อวางแผนอาหารให้ได้สารอาหารครบถ้วน

2. เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน 

คาเฟอีนสามารถผ่านรกไปถึงทารกในครรภ์ได้ และการได้รับคาเฟอีนปริมาณมากสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่ทารกจะน้ำหนักแรกเกิดน้อยและการแท้งบุตร คนท้องจึงควรจำกัดคาเฟอีนไม่เกินวันละ 200 มิลลิกรัม ตามคำแนะนำของ NHS ซึ่งเท่ากับกาแฟสำเร็จรูปประมาณ 2 แก้ว หรือกาแฟสดประมาณ 1–2 แก้ว ขึ้นกับความเข้มข้น

คาเฟอีนไม่ได้มีเฉพาะในกาแฟ แต่ยังพบในเครื่องดื่มผสมกาแฟ เช่น กาแฟคาราเมล มอคค่า รวมถึงชา ชาเขียว น้ำอัดลมประเภทโคล่า เครื่องดื่มชูกำลัง และช็อกโกแลต จึงควรนับรวมคาเฟอีนจากทุกแหล่งในแต่ละวัน

เครื่องดื่ม	คำแนะนำสำหรับคนท้อง
กาแฟ และกาแฟผสม เช่น คาราเมล มอคค่า	ดื่มได้แต่ต้องจำกัด รวมคาเฟอีนไม่เกินวันละ 200 มก.
ชา ชาเขียว	มีคาเฟอีน ต้องนับรวมในปริมาณที่จำกัด
โกโก้ ช็อกโกแลต	มีคาเฟอีนเล็กน้อยและน้ำตาลสูง ดื่มแต่พอประมาณ
กาแฟดีแคฟ (decaf)	คาเฟอีนต่ำ ดื่มแทนกาแฟปกติได้พอประมาณ
เครื่องดื่มชูกำลัง	ควรหลีกเลี่ยง เพราะมีคาเฟอีนและน้ำตาลสูง
ชาสมุนไพร	ควรปรึกษาแพทย์ก่อน เพราะสมุนไพรบางชนิดไม่เหมาะกับคนท้อง
เครื่องดื่มแอลกอฮอล์	ควรงดทุกชนิดตลอดการตั้งครรภ์

3. ผลิตภัณฑ์นมที่ไม่ผ่านการพาสเจอร์ไรส์ และชีสบางชนิด

ความเสี่ยงที่แท้จริงของผลิตภัณฑ์นมในช่วงตั้งครรภ์คือเชื้อแบคทีเรียลิสทีเรีย (Listeria monocytogenes) ซึ่งพบได้ในนมดิบหรือนมที่ไม่ผ่านการพาสเจอร์ไรส์ และชีสนิ่มบางชนิด เช่น บรี คาม็องแบร์ และบลูชีสชนิดนิ่ม การติดเชื้อนี้แม้อาการในแม่จะไม่รุนแรง แต่อาจทำให้แท้ง ทารกเสียชีวิตในครรภ์ หรือทารกแรกเกิดติดเชื้อรุนแรงได้ (ข้อมูลจาก NHS)

ส่วนเนยที่ผลิตจากครีมพาสเจอร์ไรส์สามารถกินได้ ไม่จำเป็นต้องงด แต่เนยมีไขมันอิ่มตัวสูง จึงควรกินในปริมาณพอเหมาะเพื่อควบคุมน้ำหนัก ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนไปใช้มาการีน หากเลือกใช้มาการีนควรเลือกชนิดที่ทำจากน้ำมันพืชไม่อิ่มตัวและไม่มีไขมันทรานส์

4. นมวัว: ดื่มได้ ถ้าไม่แพ้และผ่านการฆ่าเชื้อ

นมวัวที่ผ่านการพาสเจอร์ไรส์หรือ UHT เป็นแหล่งโปรตีนและแคลเซียมที่ดีสำหรับคนท้อง ช่วยในการสร้างกระดูกและฟันของทารก คนท้องที่ไม่ได้แพ้นมจึงดื่มได้ตามปกติ ไม่จำเป็นต้องหลีกเลี่ยง สิ่งที่ควรเลี่ยงคือนมดิบที่ไม่ผ่านการฆ่าเชื้อ

คำแนะนำเพิ่มเติม:

• หากดื่มนมแล้วท้องอืดหรือท้องเสียจากภาวะย่อยแล็กโทสไม่ได้ อาจเลือกนมแล็กโทสฟรี โยเกิร์ต หรือนมถั่วเหลืองที่เสริมแคลเซียม
• หากแพ้โปรตีนนมวัว ควรงดนมและผลิตภัณฑ์นม และปรึกษาแพทย์เรื่องแหล่งแคลเซียมทดแทนหรือแคลเซียมเสริม (อ่านเพิ่มเติม: การทานยาบำรุงครรภ์)
• ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญทางอาหารเพื่อขอคำแนะนำที่เหมาะสมและปลอดภัยสำหรับคนท้องอ่อน

5. ผักผลไม้ที่ไม่ได้ล้าง และอาหารที่กระตุ้นอาการแพ้ท้อง

ไม่มีผักหรือผลไม้ชนิดใดที่คนท้องทุกคนต้องงด ผักผลไม้ยังเป็นแหล่งวิตามิน โฟเลต และใยอาหารที่สำคัญ แต่ควรล้างให้สะอาดทุกครั้งก่อนกิน เพื่อกำจัดดิน ยาฆ่าแมลง และเชื้อโรคที่อาจติดมา (อ่านเพิ่มเติม: ผลไม้ที่คนท้องควรระวัง)

ในช่วงแพ้ท้อง กลิ่นหรือรสชาติของอาหารบางอย่างอาจกระตุ้นให้คลื่นไส้อาเจียนได้ ซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละคน ให้สังเกตและเลี่ยงอาหารที่ตัวเองไม่ถูกกับกลิ่น กินอาหารรสอ่อนครั้งละน้อยแต่บ่อย เช่น แอปเปิล กล้วย ขนมปังกรอบ และดื่มน้ำให้เพียงพอ หากอาเจียนมากจนกินหรือดื่มไม่ได้ ควรพบแพทย์ (อ่านเพิ่มเติม: รับมืออาการแพ้ท้อง)

คำแนะนำ: ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการเพื่อขอคำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับอาหารที่เหมาะสมสำหรับคนท้องอ่อน

อาหารรสจัด

อาหารรสจัด เช่น เผ็ดจัด เปรี้ยวจัด หรือมันมาก ไม่ได้เป็นอันตรายต่อทารกโดยตรง แต่อาจทำให้คนท้องแสบร้อนกลางอก ระคายกระเพาะ หรือคลื่นไส้มากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงแพ้ท้องและช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ หากมีอาการเหล่านี้ควรลดความจัดของรสชาติ กินมื้อเล็กลง และไม่นอนราบทันทีหลังกิน

น้ำส้มหรือผลไม้ที่มีวิตามินซีไม่จำเป็นต้องหลีกเลี่ยง เพราะวิตามินซีช่วยการดูดซึมธาตุเหล็ก เพียงลดลงหากดื่มแล้วรู้สึกแสบท้อง ส่วนอาหารที่ควรลดคือเครื่องดื่มและขนมที่มีน้ำตาลสูง และอาหารเค็มจัด

6. อาหารดิบหรือปรุงไม่สุก และอาหารแช่แข็งที่เก็บไม่ถูกวิธี

อาหารที่คนท้องควรหลีกเลี่ยงอย่างแท้จริงคืออาหารดิบหรือปรุงไม่สุก เช่น เนื้อสัตว์ดิบหรือสุกๆ ดิบๆ ไข่ดิบหรือไข่ลวก อาหารทะเลดิบ (ซูชิ ซาชิมิ ยำกุ้งเต้น ส้มตำปูดิบ หอยนางรมสด) ไส้กรอกหรือแฮมแบบเย็นที่ไม่ได้อุ่นร้อน และปาเต้ เพราะเสี่ยงเชื้อลิสทีเรีย ซัลโมเนลลา และพยาธิ รวมถึงปลาที่มีสารปรอทสูง เช่น ปลาฉลาม และปลากระโทงดาบ

ส่วนอาหารแช่แข็งไม่ได้อันตรายในตัวเอง หากเก็บอย่างถูกวิธีและนำมาปรุงให้สุกร้อนทั่วถึงก่อนกิน แต่ความเย็นไม่ได้ฆ่าเชื้อลิสทีเรีย จึงควรละลายอาหารในตู้เย็น ปรุงให้สุก และไม่นำอาหารที่ละลายแล้วกลับไปแช่แข็งซ้ำ อ่านรายการอาหารที่ควรเลี่ยงเพิ่มเติมได้ที่ 10 ข้อห้ามคนท้องอ่อน

อาหารที่เหมาะสำหรับคนท้องอ่อน

• ผลไม้สด โดยเฉพาะผลไม้ที่มีเส้นใยอาหารสูง เช่น แอปเปิล กล้วย ส้ม และสตรอเบอร์รี่
• ผักสด เช่น แครอท บร็อกโคลี และผักบุ้ง
• อาหารที่ปรุงด้วยวิธีการต้ม ย่าง หรืออบ เช่น ปลา ไก่ หรือเนื้อสัตว์
• นมพาสเจอร์ไรส์หรือ UHT ไข่ที่ปรุงสุกทั้งไข่ขาวและไข่แดง และธัญพืชไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง และข้าวโพด

สำหรับอาหารแช่แข็ง ควรตรวจว่าบรรจุภัณฑ์ไม่ฉีกขาด อาหารไม่มีน้ำแข็งเกาะหนาผิดปกติ และเก็บในช่องแช่แข็งที่เย็นพอ เมื่อจะกินให้ปรุงสุกร้อนทั่วถึงทุกครั้ง หากมีคำถามเพิ่มเติม ควรปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการ

วิธีเลือกและเก็บอาหารแช่แข็งอย่างปลอดภัย

1. เลือกซื้ออาหารที่ผ่านการแช่แข็งจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ และมีมาตรฐานสุขอนามัย
2. ตรวจสอบวันหมดอายุและเงื่อนไขการเก็บรักษาอาหารที่ผ่านการแช่แข็ง
3. ปฏิบัติตามข้อแนะนำในการเก็บรักษาและการบริโภคอาหารที่ผ่านการแช่แข็ง
4. หากอาหารที่ผ่านการแช่แข็งไม่เหมาะสมสำหรับคนท้องอ่อน คุณควรหลีกเลี่ยงการบริโภคและค้นหาอาหารทดแทนที่เหมาะสมต่อสุขภาพของคุณและลูกน้อย

หมายเหตุ: ข้อมูลที่ให้มานี้ไม่สามารถแทนที่คำแนะนำจากแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพได้ หากคุณมีคำถามหรือข้อสงสัยใด ๆ เกี่ยวกับการบริโภคอาหารที่ผ่านการแช่แข็ง คุณควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ

จากข้อมูลที่ได้นำเสนอมาข้างต้น คนท้องอ่อนควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับรายการอาหารที่ควรหลีกเลี่ยง เพื่อป้องกันการติดเชื้อโรคและสร้างสุขภาพที่ดีสำหรับมารดาและลูกน้อย

สรุป

การเลือกอาหารที่เหมาะสมสำหรับคนท้องอ่อนช่วยปกป้องความปลอดภัยของแม่และลูกในครรภ์ สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงหรือจำกัด ได้แก่ อาหารที่ตัวเองแพ้ คาเฟอีนเกินวันละ 200 มิลลิกรัม เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด นมดิบและชีสนิ่มบางชนิดที่ไม่ผ่านการพาสเจอร์ไรส์ อาหารดิบหรือปรุงไม่สุก ปลาที่มีสารปรอทสูง และผักผลไม้ที่ไม่ได้ล้าง

ส่วนนมวัวพาสเจอร์ไรส์ เนย อาหารทะเลที่ปรุงสุก และผักผลไม้ที่ล้างสะอาด คนท้องที่ไม่แพ้สามารถกินได้ตามปกติในปริมาณพอเหมาะ อาหารรสจัดควรลดเมื่อมีอาการแสบร้อนกลางอก และหากไม่แน่ใจว่าอาหารชนิดใดปลอดภัย ควรปรึกษาแพทย์ที่ฝากครรภ์

FAQs

ผลกระทบของการดื่มกาแฟต่อคนท้องอ่อน?

คาเฟอีนผ่านรกไปถึงทารกได้ และการได้รับปริมาณมากสัมพันธ์กับน้ำหนักแรกเกิดน้อยและการแท้ง คนท้องจึงควรจำกัดคาเฟอีนจากทุกแหล่งไม่เกินวันละ 200 มิลลิกรัม

คนท้องดื่มนมวัวได้ไหม?

ดื่มได้ นมวัวพาสเจอร์ไรส์หรือ UHT เป็นแหล่งแคลเซียมและโปรตีนที่ดี ควรเลี่ยงเฉพาะนมดิบ หรือกรณีที่แพ้นมวัว ส่วนผู้ที่ย่อยแล็กโทสไม่ได้อาจเลือกนมแล็กโทสฟรีหรือนมถั่วเหลืองเสริมแคลเซียม

ผลกระทบของการบริโภคอาหารที่ผ่านการแช่แข็งต่อคนท้องอ่อน?

อาหารแช่แข็งกินได้หากเก็บอย่างถูกวิธีและปรุงให้สุกร้อนทั่วถึง เพราะความเย็นไม่ได้ฆ่าเชื้อโรค ควรละลายในตู้เย็นและไม่แช่แข็งซ้ำ