วิธีสอนลูกอ่านหนังสือ ยังไงให้ได้ผล? เทคนิคนี้ช่วยได้

เมื่อถึงวัยของลูกน้อย ก็ต้องสามารถอ่านหนังสือได้เป็นธรรมดา แต่คุณพ่อ และคุณแม่ ก็คงอยากทราบวิธีสอนลูกอ่านหนังสือ ยังไงให้ได้ผล บทความนี้จึงรวบรวม "วิธีสอนลูกอ่านหนังสือ" แบบฉบับใช้ได้จริง ถ้าพร้อมแล้วไปดูกันเลย!

ควรเริ่มสอนลูกอ่านหนังสือตอนไหน?

การปูพื้นฐานการอ่านเริ่มได้ตั้งแต่ลูกยังเป็นทารก ด้วยการพูดคุย ร้องเพลง และอ่านนิทานภาพให้ฟังทุกวัน ซึ่งช่วยให้ลูกคุ้นเคยกับเสียงและคำศัพท์ (ดูคำแนะนำจาก NHS และวิธีกระตุ้นให้ลูกพูด) ส่วนการอ่านออกเองนั้น เด็กส่วนใหญ่จะพร้อมเมื่ออายุราว 5–7 ปี เด็กแต่ละคนพร้อมไม่เท่ากัน จึงไม่ควรเร่งหรือบังคับ เพราะอาจทำให้ลูกเบื่อการอ่าน

สัญญาณว่าลูกเริ่มพร้อม เช่น ชอบให้อ่านนิทานซ้ำ ๆ ชี้ตัวหนังสือแล้วถามว่าอ่านว่าอะไร จำตัวอักษรในชื่อตัวเองได้ หรือแกล้งทำเป็นอ่านหนังสือเอง

พื้นฐานสำคัญ: รู้จักตัวอักษรและเสียง

• รู้จักตัวอักษร: เริ่มจากพยัญชนะในชื่อของลูก หรือคำที่ลูกเห็นบ่อย ผ่านการ์ด ป้าย หรือของเล่นตัวอักษร
• จับคู่ตัวอักษรกับเสียง: ฝึกให้รู้ว่าตัวอักษรแต่ละตัวออกเสียงอย่างไร เช่น ก ออกเสียง "กอ" ม ออกเสียง "มอ" ผ่านเพลงและเกม
• ฝึกฟังเสียงในคำ: เล่นทายคำที่ขึ้นต้นด้วยเสียงเดียวกัน หรือคำคล้องจอง
• ประสมคำง่าย ๆ: เมื่อรู้จักพยัญชนะและสระพื้นฐานแล้ว ค่อย ๆ ฝึกแจกลูกสะกดคำสั้น ๆ เช่น มา ตา ปู

สามารถใช้ของเล่นตัวต่อสอนตัวอักษรช่วยให้การเรียนรู้สนุกขึ้น และฝึกกล้ามเนื้อมือไปพร้อมกับการฝึกเขียนผ่านการเล่น

วิธีสอนลูกอ่านหนังสือ มีอะไรบ้าง?

• เล่าเรื่องสร้างความสนใจ
• สร้างประสบการณ์การอ่านในชีวิตประจำวัน
• ใช้เทคโนโลยีในการสอน
• การอ่านบทความหรือหนังสือต่อเนื่อง
• สร้างกิจกรรมการอ่านที่มีการติดต่อกับผู้อื่น

1. เล่าเรื่องสร้างความสนใจ

การเล่าเรื่องที่น่าสนใจและน่าตื่นเต้นให้กับลูกจะช่วยสร้างความสนใจในการอ่านหนังสือของพวกเขาได้เป็นอย่างดี การเล่าเรื่องราวที่สร้างความตื่นเต้น ท้าทาย หรือแฟนตาซีอาจเป็นตัวช่วยที่ดีในการดึงดูดความสนใจของลูก นอกจากนี้ยังสามารถเล่าเรื่องที่เกี่ยวข้องกับความสนใจหรือความท้าทายของลูกเพื่อผลักดันให้ลูกอ่านหนังสือต่อไป ลองเล่าเรื่องราวที่น่าสนใจอย่างไรก็ได้ เช่น การผจญภัยในป่าสุดมหัศจรรย์ การผจญภัยกับมังกรที่เฝ้าปราสาท หรือการสำรวจอวกาศในระหว่างการค้นพบจักรวาลอื่น

เทคนิคการเล่าเรื่อง	วิธีที่จะดึงดูดความสนใจของลูก
เสียงที่น่าสนใจ	เปลี่ยนน้ำเสียงตามเนื้อเรื่อง เช่น ดังขึ้นหรือเบาลง เพื่อสร้างความตื่นเต้น
คำถามปลายเปิด	ถามให้ลูกเดาว่าจะเกิดอะไรต่อ หรือรู้สึกอย่างไรกับตัวละคร
ชี้ภาพและตัวหนังสือ	ชี้คำขณะอ่าน และชวนลูกหาสิ่งต่าง ๆ ในภาพ

2. สร้างประสบการณ์การอ่านในชีวิตประจำวัน

การสร้างประสบการณ์การอ่านในชีวิตประจำวันเป็นสิ่งที่สำคัญในการส่งเสริมการอ่านและความรักในหนังสือของลูก ให้ลูกมีโอกาสเข้าถึงหนังสือและอ่านในเวลาที่สะดวกสบาย เช่น การอ่านหนังสือให้กับลูกก่อนนอนหรือในช่วงเวลาว่าง เป็นต้น ด้วยการให้เวลาสำหรับการอ่าน ลูกจะสามารถทำความเข้าใจและพัฒนาทักษะการอ่านได้เป็นอย่างดี การสร้างประสบการณ์การอ่านในชีวิตประจำวันยังสามารถทำได้โดยการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมสำหรับการอ่าน ให้ลูกมีหนังสือหลากหลายเรื่องให้เลือกอ่านและทำให้สะดวกสบายในการอ่าน จะสร้างความสนุกสนานและน่าสนใจในการอ่านของลูก ดังนั้น ควรมีหนังสือที่ตรงกับความสนใจและอายุของลูก และจัดมุมอ่านหนังสือที่น่านั่ง แสงสว่างเพียงพอ วางหนังสือให้ลูกหยิบได้เอง และอยู่ห่างจากสิ่งรบกวน เช่น ทีวีหรือโทรศัพท์

ประโยชน์การสร้างประสบการณ์การอ่านในชีวิตประจำวัน
เพิ่มทักษะการอ่านของลูก
สร้างความรักในการอ่านหนังสือ
ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของลูก

3. ใช้เทคโนโลยีในการสอน

เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ในการสอนลูกให้มีทักษะการอ่านหนังสืออย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งเทคโนโลยีสามารถใช้ร่วมกับการอ่านในหลายๆ ด้านได้ เช่นการใช้แอปพลิเคชันหรือผลิตภัณฑ์ที่ร่วมกับการอ่าน

• การใช้แอปพลิเคชันที่ให้ประสบการณ์การอ่านที่น่าสนใจ

สามารถใช้แอปพลิเคชันที่มีการสร้างประสบการณ์การอ่านที่น่าสนใจสำหรับลูกได้ เช่น แอปพลิเคชันที่มีการสร้างภาพประกอบหรือการเคลื่อนไหวที่น่าสนใจในขณะที่ลูกอ่าน แอปพลิเคชันเหล่านี้สามารถผสมผสานเนื้อหาที่น่าสนใจและการเล่นเกมเพื่อสร้างความสนใจในการอ่านได้

• การใช้อุปกรณ์ที่มีการสอนร่วมกับหนังสือ

นอกจากแอปพลิเคชัน ยังสามารถใช้อุปกรณ์อื่นๆ เช่น คอมพิวเตอร์แท็บเล็ตหรืออุปกรณ์อื่นๆ ที่ช่วยในการสอนลูกให้มีทักษะการอ่านที่ดีขึ้น อุปกรณ์เหล่านี้สามารถใช้ร่วมกับหนังสือหรือเนื้อหาอื่นๆ เพื่อสร้างประสบการณ์การอ่านที่สนุกสนานและน่าสนใจ

เทคโนโลยี	ประโยชน์ในการสอน
แอปพลิเคชันหนังสือเสียงหรือนิทานภาพ	เพิ่มความสนใจในการอ่าน ช่วยให้ได้ยินการออกเสียงคำ
อุปกรณ์อื่น ๆ เช่น แท็บเล็ต	ใช้ร่วมกับหนังสือจริง โดยมีพ่อแม่นั่งดูและพูดคุยไปด้วย

ข้อควรระวัง: องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำว่าเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปีไม่ควรใช้หน้าจอ และเด็กอายุ 2–4 ปีไม่ควรใช้หน้าจอเกินวันละ 1 ชั่วโมง ยิ่งน้อยยิ่งดี เทคโนโลยีจึงเหมาะเป็นตัวเสริมสำหรับเด็กโต ไม่ใช่สิ่งทดแทนการที่พ่อแม่อ่านหนังสือให้ลูกฟัง อ่านเพิ่มเติมเรื่องวิธีแก้ลูกติดหน้าจอ

4. การอ่านบทความหรือหนังสือต่อเนื่อง

การอ่านบทความหรือหนังสือต่อเนื่องเป็นหนึ่งในวิธีที่น่าสนใจและมีประสิทธิภาพในการสอนลูกให้มีทักษะการอ่านที่ดี การอ่านต่อเนื่องช่วยให้ลูกเข้าใจเนื้อหาที่รายละเอียดมากขึ้น และเสริมสร้างความต่อเนื่องในเรื่องราวที่มีความสำคัญต่อกัน อีกทั้งการอ่านต่อเนื่องยังช่วยให้ลูกสามารถติดตามเรื่องราวหรือเคลื่อนไหวของตัวละครหรือเหตุการณ์ต่างๆ ได้ง่ายขึ้น โดยไม่ต้องตั้งคำถามหรือสับสนในเนื้อหา ตัวอย่างการอ่านต่อเนื่องสามารถใช้ในการสอนลูกเรื่องราวที่มีความต่อเนื่องกัน หรือผ่านหนังสือที่มีเนื้อหาที่น่าสนใจและเข้าใจได้ง่าย เพื่อเพิ่มความสนใจในการอ่านของลูก

หนังสือ	เนื้อหา	ความต่อเนื่อง
นิทานภาพชุดที่มีตัวละครเดิมหลายเล่ม	ภาพเยอะ ประโยคสั้น ตัวละครเดิมเจอเหตุการณ์ใหม่ในแต่ละเล่ม	ลูกคุ้นเคยกับตัวละครและอยากอ่านเล่มต่อไป เหมาะกับเด็กเล็ก
หนังสือคำคล้องจองหรือคำซ้ำ	มีคำหรือประโยคซ้ำ ๆ ที่ลูกท่องตามได้	ช่วยให้ลูกจำคำและเริ่มอ่านตามได้เอง
หนังสือหัดอ่านแบบแบ่งระดับ	เรียงจากคำง่ายไปยาก	เหมาะกับเด็กที่เริ่มอ่านเอง ค่อย ๆ เพิ่มระดับตามความสามารถ

5. สร้างกิจกรรมการอ่านที่มีการติดต่อกับผู้อื่น

การสร้างกิจกรรมการอ่านที่มีการติดต่อกับผู้อื่นเป็นสิ่งที่สำคัญในการสร้างความสนใจและความหลงใหลในการอ่านหนังสือของเด็ก ด้วยกิจกรรมนี้จะช่วยสร้างความสนุกสนานและสร้างพื้นที่ในการพูดคุยและแบ่งปันเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับหนังสือ กิจกรรมการอ่านที่มีการติดต่อกับผู้อื่นสามารถเป็นไปได้ในหลายวิธี เช่น จัดกิจกรรมอ่านหนังสือร่วมกันในครอบครัว หรืออ่านหนังสือร่วมกับเพื่อน ๆ ในชั้นเรียน การติดต่อกับผู้อื่นในขณะที่อ่านหนังสือจะช่วยสร้างมิติใหม่ในการอ่านและเข้าใจเรื่องราว สร้างความสนใจและความมั่นใจในการสื่อสาร รวมถึงการเรียนรู้จากประสบการณ์และความคิดเห็นของผู้อื่น

กิจกรรมการอ่านที่มีการติดต่อกับผู้อื่น	ประโยชน์
จัดกิจกรรมอ่านหนังสือร่วมกันในครอบครัว	สร้างความสนใจในการอ่าน ได้พูดคุยเรื่องในหนังสือ และสร้างความสัมพันธ์ในครอบครัว
อ่านหนังสือกับเพื่อนหรือในชั้นเรียน	ได้แลกเปลี่ยนเรื่องราวและความคิดเห็น และสนุกกับการเรียนรู้ร่วมกัน

สรุป

หลังจากสำรวจและพิจารณาวิธีการสอนลูกอ่านหนังสือในสิ่งที่เราได้เสนอในบทความนี้ พวกเราพบว่าวิธีที่น่าสนใจและมีประสิทธิภาพที่สุดคือการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมและสร้างกิจกรรมที่น่าสนใจเพื่อสร้างความสนใจในการอ่านหนังสือของลูก การให้เวลาสำหรับการอ่าน การปูพื้นฐานเรื่องตัวอักษรและเสียง และการใช้เทคโนโลยีอย่างพอดีตามวัยก็เป็นสิ่งสำคัญที่จะสร้างพื้นฐานและส่งเสริมทักษะการอ่านของลูก นอกจากนี้ยังมีการเล่าเรื่องสนุกสนานที่น่าตื่นเต้นและการเล่าเรื่องราวที่น่าสนใจที่จะช่วยสร้างความสนใจของลูกในการอ่านหนังสือ อย่าลืมให้เป็นตัวอย่างด้วยการอ่านและเขียนอย่างสม่ำเสมอ และให้เวลาสำหรับการเล่าเรียนรู้จากหนังสือให้กับลูก เพื่อให้ลูกมีโอกาสเรียนรู้และพัฒนาเองผ่านหนังสืออย่างต่อเนื่อง คุณพ่อและคุณแม่สามารถดูเทคนิคการเลี้ยงลูก เพิ่มเติมได้ที่นี่ เล่าเรื่องสร้างความสนใจทำอย่างไร? เราสามารถเล่าเรื่องที่น่าสนใจและน่าตื่นเต้นให้กับลูกเพื่อสร้างความสนใจในการอ่านหนังสือของพวกเขาได้ หลักการสำคัญคือการเล่าเรื่องให้น่าสนใจและมีความต่อเนื่อง อาจเป็นการเล่าเรื่องน่าตื่นเต้น การเล่าเรื่องที่สร้างความสงสารหรือความรู้สึก หรือการเล่าเรื่องที่มีต่อเนื่องเพื่อสร้างความสนใจในการอ่าน สร้างประสบการณ์การอ่านในชีวิตประจำวันทำอย่างไร? เราสามารถสร้างประสบการณ์การอ่านในชีวิตประจำวันได้ โดยการอ่านหนังสือให้กับลูกก่อนนอนหรือในช่วงเวลาว่าง เช่น การอ่านหนังสือเล่าเรื่องก่อนนอนหรือในช่วงเวลาก่อนอาหาร ใช้เทคโนโลยีในการสอนทำอย่างไร? เราสามารถใช้เทคโนโลยีในการสอนลูกอ่านหนังสือได้ โดยเราสามารถใช้แอปพลิเคชันหรือผลิตภัณฑ์ที่ร่วมกับการอ่าน เช่น การใช้แอปพลิเคชันที่มีหนังสือเสียงและรูปภาพ เพื่อช่วยให้ลูกเข้าใจและสนใจในเรื่องราว ให้ตัวอย่างด้วยการอ่านต่อเนื่องทำอย่างไร? การอ่านต่อเนื่องจะช่วยให้ลูกเข้าใจและสนใจในเรื่องราวที่มีความต่อเนื่องกันได้ วิธีที่ดีคือให้ลูกอ่านหนังสือหรือบทความที่มีเนื้อหาต่อเนื่องและมีเรื่องราวที่น่าสนใจ เช่นการอ่านนิทานภาพชุดที่มีตัวละครเดิมหลายเล่ม สร้างกิจกรรมการอ่านที่มีการติดต่อกับผู้อื่นทำอย่างไร? เราสามารถสร้างกิจกรรมการอ่านที่มีการติดต่อกับผู้อื่นได้ เช่น การจัดกิจกรรมอ่านหนังสือร่วมกันในครอบครัวหรือกับเพื่อน หรือการสร้างกลุ่มอ่านหนังสือเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและแนะนำหนังสือที่น่าสนใจ อ้างอิงจาก :

• https://www.beginlearning.com/parent-resources/how-to-teach-a-child-to-read/
• https://www.penguin.co.uk/articles/childrens-article/how-to-help-your-child-learn-to-read
• https://www.who.int/news/item/24-04-2019-to-grow-up-healthy-children-need-to-sit-less-and-play-more
• https://www.nhs.uk/baby/babys-development/play-and-learning/help-your-baby-learn-to-talk/